Romani IT intervju
Elvis Hajdar si romano softver inžineri savo but berša kerel buti ande programiribe, web tehnologija, mobilne aplikacije thaj digitalne projektija.
Lesko drom počnisarda kana sine 13 beršengo, ko vakti kana kompjuterija panda na sine odobor zastapime. Sikljola sine BASIC thaj PASCAL, a palo oda dobisarda lesko prvo kompjuteri – Commodore 64. Namesto te koristinel le samo vaš video igre, Elvis koristinela le vaš te programirinel.
Ande berša save avile, kerdas web aplikacije, softver, mobilne aplikacije thaj platforme. Ande 2008 phravda Anton Soft, a maškar leskere poznate kerimata si eRomaverzitas, BIF.Today, Sunto Lil, eArhiva thaj Balkan Job Market.
Ande akava intervju Elvis vakerel sar počnisarda lesko drom ande IT, save projektija si leske maj importantne, sostar Romani čhib trubul te isi vi ande digitalno than, thaj so poraka del e terne Romengere save kamen te džan ande programiribe.
Sar počnisarda tumaro drom ande kompjuterija?
Romani IT: Kana sine tumaro prvo arakhibe e kompjuterenca? Thaj kana haljovdan kaj akaja buti na ka ovel samo tumaro mangibe, ama šaj te ovel vi tumaro drom ande džuvdipe?
Elvis Hajdar:
Taro mire 13 berš (7 odd.) počmingum kompjuterencar. Taro odola berša sium sine zainteresirime te sikljovav programiranje. Odoleske mire roditelja pišingema ko kursi baši programiranje panda ko odova vreme 1993 god.
Togaš na sine odobor zastapime o kompjuterija. Mora sine te udžarav te avel sabota te džav ko kursi za te proverinav dali kerena odola programe so pišinava len sine ki tetratka.
Ko odova vreme sikljilum o prva programska čhibja: BASIC thaj PASCAL.

Napal ki sredno škola (2 god.) mire roditelja kinge mange mo prvo kompjuteri – Commodore 64. Ko odova vreme akava kompjuteri koristinela pe sine baši video igre. A me koristinava le sine te programirinav programe.
Jek taro mire poznata programe tane o prvo romano kvizi ki romani televizija Atlanta. Voditeli sine o rajo Safet Kamber. Ko odova vreme sine atrakcija. Javinena pe sine preku telefoni, pogodinena sine anav 5-dže bukvencar.
Othe dobingum miro prvo eksponiranje sar terno romano „kompjuterdžija“, soske ko odova vreme na sine poznato ko Roma o lafi softver programeri.
Palo jek berš dobingum o prvo personalno kompjuteri / Pentium 1. Oleja počmingum te kerav o prvo uslužno softver aplikacije manušenge koristindor o programsko jazik Visual Basic 6.
Ande 2008 kerdan Anton Soft. Sar avili tumenge akaja idea?
Romani IT: So mangenas te keren kana počnisardan Anton Soft? Sar sine ande odova vakti te keras peski korkori IT buti? Thaj save sine e anglune butja save kerdan prekal Anton Soft?
Elvis Hajdar:
Iako o Anton Soft panda na sine registririme, me programirinava sine softver ja web sajtija i anglo odova da.
O Anton Soft phravdum 2008 berš, sebepeja tari potreba te ovel man pravno subjekti za te kerav pravno dogovorija so nevladino organizacije kola so rodena sine mandar te ovel man firma za te kerav lenge web sajtija ja softver.

Pali o registriribe i firma, čače phravdilo but baro drumo baši but buti.
Ko angluno vakti sar prvo projekti kergum buti baši o RWI – Roma Women Initiative – OSI New York. Lenge kergum o web sajt.
Ko odova vreme na sine o WordPress ja Joomla sar Content Management System, mora sine me te programirinav asavko nešto. Odoja web sajt programirime sine ko programsko čhib ASP thaj VBScript, a data baza sine MS Access.
Isto ko odova vreme sar prva projektija kergum buti baši i nevladino organizacija „Centar na Romite“.
Pali odola projektija šundilo mo anav thaj o Anton Soft.
Ko save digitalne kerimata dži adjes kerdan buti?
Romani IT: Šaj te vakeren amen vaš nesave andar tumare maj importantne kerimata? Save web riga, aplikacije, software vaj aver digitalne sistemija kerdan vaj ande save kerdan buti?
Elvis Hajdar:
Kergum but projektija. Ako trebela te izdvojnav nekobor, odola bi ovena:
- eRomaverzitas – web platforma baši o romane studentija thaj o srednoškolcija.
- eArhiva – web aplikacija baši sudsko veštako.
- BIF.Today – mobilno aplikacija baši taksi kompanija, kloni sar UBER.
- Sunto Lil – mobilno aplikacija.
- BalkanJobMarket.com – najnevo završimo projekti, arakhibe buti online.
Isi but te spomninen pes, akala tane samo delo tari pobari lista. A odova dokaz deka o Anton Soft postojnela taro 2008 berš.

Savo si tumaro maj baro kerdipe dži adjes?
Romani IT: Andar sa o butja save kerdan, savo projekto tumen dikhen sar tumaro maj baro vaj maj importantno? Sostar baš akava kerdipe si tumenge posebno?
Elvis Hajdar:
Odovaj o projekti BIF.Today.
Akava projekti programiringum le korkori 10 masek. Sine programirime pobuter modulja:
- mobilno aplikacija baši o patniko;
- mobilno aplikacija baši vozači;
- admin panel platforma preku koja menadžirinela pe sine celo funkcioniribe.
Baši akava projekti koristime Cordova, JavaScript, CSS, HTML, AJAX, PHP, Bootstrap thaj MySQL.
Isi jekh kerdipe savo tumen maj but losaren?
Romani IT: Na sako vakti o maj baro projekto si vi o projekto savo e manušeske si maj pašo ko ilo. Isi jekh aplikacija, web rig vaj aver digitalno kerdipe savo tumen posebno losaren?
Elvis Hajdar:
Ka vakerav kaj o projekti koleja gordinava man, odovaj o eRomaverzitas.
Ko akava projekti sine pobuter modulija kola so kerena sine digitalizacija o butikeribe akale organizacijkoro.
Programirime si ko programsko čhib PHP, baši o dizajn koristime Bootstrap, a baši data baza MySQL.
Kerdan vi digitalne kerimata ande Romani čhib. Sostar akava si tumenge importantno?
Romani IT: Sunto Lil si jekh andar e kerimata save anen Romani čhib ko digitalno than. Sar avili tumenge i idea vaš Sunto Lil? Thaj sostar tumenge sine importantno amari čhib te isi vi ko telefoni, ko interneti thaj ande aplikacije?
Elvis Hajdar:
O Sunto Lil si i Biblija irame ki Romani čhib taro o rajo Veli Gola.
Akava projekti „Sunto Lil“ kerdoj ko pobuter oblikija. Majprvo si kerdo sar web aplikacija – SuntoLil.com.
Napal kerdoj sar USB narakvica. Odnosno, celo web aplikacija funkcionirinela offline. Ja vaverčhane vakerdo, šaj te čitine i Biblija ki Romani čhib ko kompjuteri bizo te ovel tut internet.
Napal akava isto projekti kerdoj sar mobilno aplikacija Sunto Lil, so šaj te arakhel pe ko PlayStore thaj AppStore.
Šaj li i tehnologija te pomožinel te arakhas amari čhib?
Romani IT: Adjes e terne isi len telefoni ande vasta skoro sako dives. Šaj li aplikacije, video, web riga thaj AI te pomožinen lenge te sikljoven Romani čhib? Thaj sar šaj te keras amari čhib te na našal pe maškar e neve generacije?
Elvis Hajdar:
Več postojnena but projektija kolaj kerde za taa namena. Samo trebela manuš te ovel zainteresirime em te arakhel len.
Oja, i tehnologija but šaj te pomožinel te arakhas amari čhib.
Mora te arakhen pes neve načinija te ovel interesno e ternenge thaj e tiknenge za te koristinen asavke tipija aplikacije, na salde informativno.
Tumen sikaven informatika thaj matematika. So dikhen maškar e terne Roma?
Romani IT: Kana sikaven e ternen, save pharipena maj but dikhen maškar lende? Falinel lenge džanibe? Kompjuteri? Digitalne alatija? Vaj jekh manuš savo ka sikavel lenge katar te počninen?
Elvis Hajdar:
Uzi Anton Soft postojnela vi i IT škola EDUKA. Akaja škola phragum za te prenesinav miro džandipe, na salde mange te ačhol.
Dži akana nakhle 5 generacije, po 3 grupe ko berš. Sa o studentija so siklile, o znaenje koristinena le ko piro buti keribe.
E ternenge trebela piko za te džan angle. Akala terne generacije but sigeste sikljovena, samo valjani lenge nekoj te sikavel o drumo.
No ko lengoro nivelo thaj ki Romani čhib, sa odova za te avel lenge popašeste o haljojbe.
Samo sikljojbaja džalape angle. Odova but terne dikhle le. Samo trebela lenge resursija.
Akala kursija nane odobor evtino, odoleske da isi jek bariera tari finansisko gledano točka. No akate tane o nevladino organizacije thaj o fondacije kola so trebno te ikloven ko sustret akale ternenge em te ovozmožinen lenge te džan angle.
So bi vakeren jekhe terne Romeske savo kamel te ovel programeri?
Romani IT: Te adjes avel tumende jekh 15 vaj 16 beršengo terno thaj vakerel tumenge: „Kamav te ovel programeri, ama na džanav katar te počnisarav.“ So bi vakeren leske?
Elvis Hajdar:
Avdive si trend thaj sarine mangena te oven programerija. Odovaj fino. No pali i želba ako nane posvetuvanje, odova ačhola samo želba.
Sar prvo mora te počminen te sikljoven C++. Te dikhen edukativna videa ko YouTube baši algoritmija.
Odovaj o početno nešto so mora sarine te nakhen za postepeno te navlezinen ko sveto na programiranje.
Točno si odova deka trebno te ovel tut talenti. No avdive sa sikljola pe. Samo trebela manuše but jako želba em posvetuvanje.
Thaj sa šaj te resarel pe.
Sar dikhen e Romen thaj IT palo 10 berša?
Romani IT: Te dikhen 10 berša maj dur, so bi mangenas te dikhen maškar e Roma? Maj but programerija? Romane IT firme? Aplikacije ande Romani čhib? Maj but terne save sikljoven tehnologija?
Elvis Hajdar:
Samo edukacijaja ko akava pole šaj te dikha progres.
Džanaja kaj o Roma roditelija našti te priuštinen pire čhavenge IT edukacija, tari finansisko gledano točka.
Odoleske o romane nevladino organizacije fondacijencar trebno te kerel pe plan programe sar vi o Roma te uključinen pe ko akava progres em angle džajbe. Se o Roma uvek ka ova palal taro javera.
Ako na kergem progres akana, pali 10 berš isto ka ačhova panda ko isto nivelo, džikote javera ka džan angle.
Ko agor: savi poraka den e terne Romengere?
Romani IT: Elvis, so bi mangenas te vakeren e terne Romengere save isi len jekh mangibe, jekh idea vaj jekh talento, ama adjes možda na pačan dosta ande peste?
Elvis Hajdar:
Te verujnen ki peste em nikogaš ma te gubinen nadež. Te oven istrajno em posveteno ko realiziribe piri postavime resarin.
So gindinen vaš Romani IT?
Ko agor, pučljam e Elvis Hajdares so gindinel vaš amaro web portali Romani IT.
Leski poraka sine:
„Ko internet sine potrebno asavko nešto ki Romani čhib. But šuži ideja em unikatnost. Ačhoven dosledna ko akava projekti.“
Thaj vaš nevo dizajn e Romani IT vakerda:
